Programik.com - Internetowy Portal Programistyczny

Jest to najważniejszy moduł, zawierający wszystkie podstawowe funkcje i procedury, wykorzystywane w każdym programie. Nie jest więc wymagana deklaracja jego użycia (uses) na początku programu, bowiem moduł ten jest dołączany do programu automatycznie. Dzieje się tak również w przypadku programów tzw. pustych, czyli składających się tylko ze słów begin i end. W opisie modułu pominięto opisy większości występujących tam stałych i zmiennych, ponieważ przy niezbyt zaawansowanym programowaniu nie są one potrzebne bezpośrednio (są wykorzystywane jedynie w wywoływanych podprogramach).

CHDIR (ścieżka:string)-procedura

ścieżka - ścieżka dostępu do katalogu

wynik: Zamiana bieżącego katalogu na podany przez parametr ścieżka. Błędne wykonanie jest sygnalizowane w funkcji IOResult.

Close (plik)-procedura

plik - dowolny plik

wynik: Zamknięcie dostępu do urządzenia zewnętrznego lub pliku dyskowego skojarzonego z podaną zmienną.

Eof [([var] plik)]:Boolean-funkcja

plik - dowolny plik

wynik: Wartość True w przypadku osiągnięcia końca pliku (odczytanie znaku Ctri-Z) lub gdy plik nie zawiera żadnych elementów (pusty).

Erase (plik)-procedura

plik - dowolny plik

wynik: Skasowanie pliku dyskowego skojarzonego z podaną zmienną. Błędne wykonanie jest sygnalizowane w funkcji IOResult.

GetDir (dysk: Byte; var ścieżka: string)-procedura

dysk - numer stacji dyskowej (O - bieżący, 1 - A, 2 - B itd.)

ścieżka - ścieżka dostępu do bieżącego katalogu

wynik: Pełna ścieżka dostępu (z symbolem stacji dyskowej) do bieżącego katalogu.

IOResult: Word-funkcja

wynik: Zero oznacza, że ostatnio wykonana operacja plikowa jest poprawna; inna wartość to numer wykrytego błędu operacji wejścia-wyjścia. Niewywołanie tej funkcji po operacji wejścia-wyjścia zakończonej błędem powoduje zablokowanie dalszych takich operacji

Błędy operacji Wejścia-Wyjścia

2 - nie znaleziono danego pliku dyskowego

3 - nie znaleziono danej ścieżki

4 - za dużo otwartych plików

5 - zabroniony dostęp do pliku

6 - błędna operacja na.pliku

12 - błędny kod dostępu do pliku

15 - błędne oznaczenie stacji

16 - próba usunięcia bieżącego katalogu

17 - próba zmiany nazwy pliku w przypadku przenoszenia go na inny dysk

100 - błąd w odczytywaniu z dysku

101 - błąd w zapisywaniu na dysku

102 - zmienna nie związana z żadnym plikiem dyskowym

103 - plik nie jest otwarty

104 - plik nie jest otwarty do odczytywania

105 - plik nie jest otwarty do zapisywania

106 - błędna postać numeryczna

MkDir (kat: string)-procedura

kat - nazwa katalogu

wynik: Utworzenie nowego katalogu dyskowego o nazwie kat. Błędne wykonanie jest sygnalizowane w funkcji IOResult.

Rename (plik; nazwa: string)-procedura

plik - dowolny plik

nazwa - nazwa i rozszerzenie pliku dyskowego

wynik: Nadanie nowej nazwy plikowi dyskowemu. Błędne wykonanie jest sygnalizowane w funkcji IOResult.

Reset (plik [:file;rekroz: Word])-procedura

plik - dowolny plik

rekroz - długość rekordu

wynik: Otwarcie do odczytywania pliku dyskowego lub urządzenia zewnętrznego z ustawieniem go w pozycji początkowej. W przypadku otwierania pliku o nieokreślonym typie, rekroz oznacza długość rekordów (w bajtach) każdorazowo odczytywanych procedurą BlockRead. Pominięcie teko parametru powoduje przyjęcie domyślnej wartości 128.

Błędne wykonanie jest sygnalizowane w funkcji IOResult.

Rewrite (plik {:file; rekroz: Word])-procedura

plik - dowolny plik

rekroz - długość rekordu

wynik: Otwarcie do zapisywania skojarzonego z plikiem urządzenia zewnętrznego lub pliku dyskowego i ustawienie go w pozycji początkowej. Jeśli plik już istnieje, to następuje usunięcie go, utworzenie nowego pustego pliku (o tej samej nazwie) i ustawienie go w pozycji początkowej. W przypadku otwierania pliku o nieokreślonym typie, rekroz oznacza długość rekordów (w bajtach) każdorazowo zapisywanych procedurą BlockWrite. Pominięcie tego parametru powoduje przyjęcie domyślnej wartości 128. Błędne wykonanie jest sygnalizowane w funkcji lOResult.

RmDir (kat: string)-procedura

kat- nazwa katalogu

wynik: Skasowanie katalogu dyskowego o podanej nazwie pod warunkiem, że nie zawiera żadnych plików. Błędne wykonanie jest sygnalizowane w funkcji lOResult.

Append (var plik:Text)-procedura

plik - plik tekstowy

wynik: Otwarcie do zapisywania pliku tekstowego i ustawienie go w pozycji końcowej. Błędne wykonanie jest sygnalizowane w funkcji lOResult.

Eoln (var plik: Text): Boolean-funkcja

plik - plik tekstowy

wynik: Zasygnalizowanie końca wiersza (True). Symbolem końca jest zmiana wiersza lub koniec pliku.

Flush (var plik: Text)-procedura

plik - plik tekstowy

wynik: Wyczyszczenie bufora komunikacyjnego do transmisji dyskowych.

Read ([var plik;] varzml[, zm2, zm3,...])-procedura

plik - dowolny plik jednorodny lub tekstowy

zm1, zm2, zm3,... - zmienne określonych typów

wynik: Wczytanie na podane zmienne wartości z pliku dyskowego lub urządzenia zewnętrznego (wg podanej listy). W przypadku pominięcia pierwszego parametru przyjmuje się domyślnie standardowy plik Input, skojarzony z klawiaturą. Błędne wykonanie jest sygnalizowane w funkcji lOResult.

Readln ([var plik: Text;] var zm1[, zm2,...])-procedura

plik - plik tekstowy

zmi, zm2, ... - zmienne określonych typów

wynik: Wczytanie na podane zmienne wartości z pliku tekstowego lub urządzenia zewnętrznego (wg podanej listy) i przejście do następnego wiersza. W przypadku pominięcia pierwszego parametru przyjmuje się domyślnie standardowy plik Input, skojarzony z klawiaturą. Błędne wykonanie jest sygnalizowane w funkcji lOResult.

SeekEof [(var plik: Text)]: Boolean-funkcja

plik - plik tekstowy

wynik: Wartość True w przypadku osiągnięcia końca pliku (gdy plik znajduje się przed znakiem Ctri-Z) po pominięciu odstępów i znaków tabulacji lub gdy plik jest pusty.

SeekEoln ([varplik: Text)]: Boolean-funkcja

plik - plik tekstowy

wynik: Wartość True w przypadku osiągnięcia końca wiersza po pominięciu odstępów i znaków tabulacji.

SetTextBuf (var plik:Text; var buf[,roz: Word])-procedura

plik - plik tekstowy

buf- dowolna zmienna

roz - rozmiar bufora

wynik: Skojarzenie bufora o rozmiarze róż, zajmowanego przez zmienną buf, z plikiem tekstowym plik. Pominięcie wartości roz oznacza użycie bufora systemowego o pojemności 128 bajtów.

Write ([var plik;] zm1[, zm2, zm3,...])-procedura

plik - dowolny plik jednorodny lub tekstowy

zm1, zm2, zm3,... - zmienne lub wyrażenia

wynik: Wyprowadzenie do pliku dyskowego lub urządzenia zewnętrznego, skojarzonego z podanym plikiem, wartości wyspecyfikowanych parametrów. W przypadku pominięcia pierwszego parametru (specyfikacji pliku) przyjmuje się standardowy plik Output, skojarzony z monitorem. Błędne wykonanie jest sygnalizowane w funkcji IOResult.

Writeln ([var plik: Text;] zm1[, zm2, zm3,...])-procedura

plik - plik tekstowy

zm1, zm2, zm3,... - zmienne lub wyrażenia

wynik: Wyprowadzenie do pliku tekstowego lub urządzenia zewnętrznego, skojarzonego z plikiem, wartości wyspecyfikowanych parametrów i przejście do następnego wiersza. W przypadku pominięcia pierwszego parametru (specyfikacji pliku) przyjmuje się standardowy plik Output, skojarzony z monitorem. Błędne wykonanie jest sygnalizowane w funkcji lOResult.

BlockRead (var plik:file; var buf; il: Word; [rez; Word])-procedura

plik - plik niejednorodny

buf - zmienna dowolnego typu

il - planowana liczba bajtów do odczytania

rez - rzeczywista liczba odczytanych bajtów

wynik: Wczytanie il bajtów pliku plik do pamięci określonej przez buf. Wartość rez to rzeczywista liczba odczytanych bajtów. Błędne wykonanie jest sygnalizowane w lOResult.

BlockWrite (var plik: file; var buf; il: Word; [rez: Word])-procedura

plik - plik niejednorodny

buf- zmienna dowolnego typu

il - planowana liczba bajtów do zapisania

rez - rzeczywista liczba zapisanych bajtów

wynik: Zapisanie bloku o rozmiarze określonym w Rewrite, z pamięci zajmowanej przez buf, w pliku plik. Błędne wykonanie jest sygnalizowane w funkcji lOResult.

FilePos (plik): Longint-funkcja

plik - plik jednorodny

wynik: Wartość wskaźnika pliku, tzn. numer składowej do odczytywania lub zapisywania.

FileSize (plik): Longint-funkcja

plik - plik jednorodny

wynik: Długość pliku, tzn. liczba składowych w pliku.

Seek (plik; poz: Longint)-procedura

plik - plik jednorodny

poz - pozycja pliku

wynik: Nadanie wskaźnikowi pliku wartości równej wartości parametru poz.

Truncate (plik)-procedura plik - plik jednorodny

wynik: Usunięcie z danego pliku wszystkich elementów, począwszy od bieżącego aż do końca pliku, tzn. obcięcie pliku przed składową o numerze równym wskaźnikowi pliku.

Exit-procedura

wynik: Zakończenie działania programu lub podprogramu (funkcji lub procedury) - ?wyjście" z bloku.

Halt (kod: Word)-procedura

kod - kod wyjścia z programu

wynik: Zakończenie działania programu i przekazanie do systemu operacyjnego kodu wyjścia.

RunError (kod: Word)-procedura

kod - kod błędu wykonywania programu

wynik: Awaryjne zatrzymanie programu. Wartość kod może być dowolna, bez związku z numerami błędów wykonania programu.

Concat (s1[, s2, s3,...]: string): string-funkcja

s1, s2,s3... - napisy

wynik: Napis będący złożeniem podanych parametrów s 1, s2, s3 itd., czyli wartość wyrażenia s 1 + s2 + s3 + ...

Copy (s: string; poz, dl: Integer): string-funkcja

s - napis

poz - numer znaku w napisie

dl - liczba znaków w napisie

wynik: Napis złożony z dl znaków występujących w danym napisie s, począwszy od znaku o podanym numerze.

Delete (s: string; poz, dl: Integer)-procedura

s - napis

poz - numer znaku w napisie

dl - liczba znaków do skasowania

wynik: Skasowanie zadanej liczby znaków (dl) w napisie s, począwszy od znaku o podanym numerze.

Insert (sw: string; var s: string; poz: Integer)-procedura

sw - napis wstawiany

s - napis, do którego się wstawia

poz - numer znaku w napisie s

wynik: Wstawienie napisu sw do napisu s, między znakami o numerach poz i poz + 1.

Length (s: string): Integer-funkcja

s - napis

wynik: Długość napisu (liczba znaków w napisie).

Pos (s, ss: string): Byte-funkcja

s - szukany napis

ss - przeszukiwany napis

wynik: Pozycja napisu s w napisie ss, tzn. numer znaku, od którego znaki w napisie ss są takie same, jak w s. Wynik zerowy oznacza, że ss nie zawiera s.

Str (zm[: lpoz[:pokr]]; var s: string)-procedura

zm - zmienna typu rzeczywistego lub porządkowego całkowitego

lpoz - wymagana długość napisu s

pokr - liczba cyfr po kropce dziesiętnej (wraz z nią)

s - napis

wynik: Konwersja wartości rzeczywistej zm na napis s.

Val (s: string; zm; var kod: Integer)-procedura

s - zmienna typu napisowego

zm - wartość arytmetyczna

kod - kod błędu

wynik: Konwersja napisu na wartość arytmetyczną. Wartość zerowa kodu oznacza poprawne wykonanie konwersji, wartość różna od zera - to numer znaku w napisie, powodującego błąd.

Addr (zm): Pointer-funkcja

zm - obiekt będący zmienną lub podprogramem

wynik: Wskaźnik danego obiektu.

CSeg: Word-funkcja

wynik: Zawartość rejestru CS procesora.

DSeg: Word-funkcja

wynik: Zawartość rejestru DS procesora (adres segmentu danych).

SPtr: Word-funkcja

wynik: Zawartość rejestru SP procesora (adres względny wskaźnika stosu).

SSeg: Word-funkcja

wynik: Zawartość rejestru SS procesora.

Seg (zm): Word-funkcja

zm - obiekt będący zmienną lub podprogramem

wynik: Numer segmentu, w którym znajduje się wyszczególniony obiekt.

Ofs (zm): Word-funkcja

zm - obiekt będący zmienną lub podprogramem

wynik: Adres względny w segmencie z danym obiektem.

Ptr (seg, ofs: Word): Pointer-funkcja

seg - adres segmentu pamięci

ofs - adres względny w segmencie

wynik: Wskaźnik komórki adresowanej za pomocą adresu segmentu i adresu względnego w segmencie.

FilIChar (zm; il: Word; wyp)-procedura

zm - zmienna dowolnego typu

il - liczba bajtów pamięci

wyp - dowolne wyrażenie typu porządkowego

wynik: Wypełnienie wyrażeniem wyp kolejnych il bajtów zajętych przez zmienną zm.

Hi (zm): Byte-funkcja

zm - wyrażenie typu Integer lub Word

wynik: Bardziej znaczący bajt podanego słowa.

Lo (zm): Byte-funkcja

zm - wyrażenie typu Integer lub Word

wynik: Mniej znaczący bajt podanego słowa.

Move (var źr, cel; dł: Word)-procedura

źr - zmienna ?źródłowa"

cel - zmienna ?docelowa"

dł - liczba bajtów

wynik: Skopiowanie dł bajtów z obszaru zajmowanego przez zmienną "źródłową" do obszaru zajmowanego przez zmienną "docelową".

ParamCount: Word-funkcja

wynik: Liczba parametrów programu.

ParamStr (poz: Integer): string-funkcja

poz - numer parametru wywołania podprogramu

wynik: Napis równy parametrowi o numerze poz.

Random (zakr: Word) lub Random: Real-procedura

zakr - największa generowana liczba, zmniejszona o 1

wynik: Wartość losowa typu Word z przedziału <0,zakr), a w przypadku braku argumentu - typu Real z przedziału <0,1).

Randomize-procedura

wynik: Zainicjowanie generatora liczb losowych.

SizeOf(zm):Word-funkcja

zm - zmienna dowolnego typu lub nazwa typu

wynik: Liczba bajtów zajmowanych przez daną zmienną.

Swap (zm): typ zmiennej zm-funkcja

zm - zmienna typu Word lub Integer

Wynik: Zamiana miejscami pierwszego i ostatniego bajtu zajmowanego przez zmienną.

UpCase (zn: Char): Char-funkcja

zn - zmienna typu Char

wynik: Zamiana małej litery, będącej wartością zn, na wielką.

New (var p: Pointer)-procedura